Beeldenrijk
kinderen die zowel hoogsensitief als (hoog)begaafd zijn

door Gerarda van der Veen, 48 blz., A5-formaat
oktober 2007

Prijs: € 7,50 (exclusief verzendkosten)

Inhoud:

1. Hoogsensitiviteit
   1.1 Wat zijn hoogsensitieve kinderen?
   1.2 Twee typen
   1.3 Informatieverwerking
2. Hoogbegaafdheid
   2.1 Definitie
   2.2 Hoogbegaafd of hoog intelligent?
   2.3 Het belang van een gestructureerde aanpak
3. De combinatie: hoogsensitief én hoogbegaafd
   3.1 Omschrijving
        Relationeel - Emotioneel - Sociaal - Cognitief
   3.2 Naar leeftijd
        Baby - Peuter - Jong kind - Tiener
   3.3 Begaafd en meerbegaafd
4. Testen en toetsen
   4.1 Het aspect tijd
   4.2 WISC-intelligentietest
        4.2.1 De verbaal-performaal kloof
   4.3 SIDI R-protocol
   4.4 AVI-test
   4.5 CITO-toets
        4.5.1 Meerkeuzevragen
        4.5.2 Redactiesommen
   4.6 Samenvatting
5. Instructie
   5.1 Verwarring
   5.2 Letterlijke boodschap
   5.3 Kenmerken van een heldere instructie
6. Als prestaties achterblijven
   6.1 Onderpresteren
   6.2 Ontbreken van leer- en oplossingsstrategieën
        6.2.1 Slimheid
        6.2.2 Visueel-ruimtelijk leren
   6.3 Context
7. Een verfijnde en intense opmerkzaamheid
   7.1 Bewust waarnemen
        7.1.1 Kritiek
        7.1.2 Angst
        7.1.3 Relativering
   7.2 Sociaal-emotioneel achter... of juist voor?

Uit de inleiding:

In mijn werk voor het Landelijk informatiepunt Hoog Sensitieve Kinderen word ik regelmatig benaderd door ouders wiens kind zowel zeer gevoelig als zeer intelligent is. Deze ouders zijn vaak zoekende. Zij herkennen hun kind onvoldoende in beschrijvingen van hoogbegaafdheid, daarvoor neemt de gevoeligheid een te grote plaats in. Op school weet men er niet goed raad mee. En in het boek Het hoogsensitieve kind van Elaine N. Aron, het standaardwerk over hooggevoelige kinderen, is weinig over een combinatie gevoeligheid/hoge intelligentie terug te vinden.
   Dat laatste is opmerkelijk en, zo heeft Aron later aangegeven, ‘ironisch’, gezien het feit dat zij haar onderzoek naar hooggevoeligheid is begonnen bij hoogbegaafdheid. Tijdens het onderzoek merkte zij de vele overeenkomsten op tussen die twee aspecten. Toen zij echter haar boek over hoogsensitieve kinderen schreef, heeft zij de hoogbegaafdheid van veel hoogsensitieve kinderen over het hoofd gezien: ‘… I had overlooked the giftedness of HSCs when I was writing about them…’.
   Dat kwam, zo legt Aron uit, omdat ze zag dat de talenten van deze kinderen niet of nauwelijks tot ontplooiing komen door hun emotionele aard, want ze zijn ‘zwaarmoedig, zorgelijk en hebben een laag gevoel van eigenwaarde’. Als klinisch psychologe besloot Aron vervolgens dat vooral het emotionele welzijn van deze kinderen aandacht moest krijgen. [...]

De indruk bij velen is dat de hoogsensitiviteit waarover Aron schrijft slechts betrekking heeft op de zintuiglijke en emotionele waarneming (met vaak overprikkeling tot gevolg) en niets van doen heeft met leren, leerproblemen of een bepaalde (hoge) intelligentie. Daarmee heeft het feit dat Aron is ‘vergeten’ de (hoog)begaafdheid van hoogsensitieve kinderen in haar boek te noemen, helaas grote gevolgen voor de definiëring van het begrip in Nederland. En voor kinderen die zowel hoogsensitief als hoogbegaafd zijn.
In deze brochure staat een groep kinderen centraal waarvoor in Nederland (nog) geen eigen term bestaat. Bij deze kinderen is een directe en complexe wisselwerking waarneembaar tussen een grote gevoeligheid, een hoge intelligentie en een visueel-ruimtelijke wijze van informatieverwerking. Deze kinderen zijn intelligent, begaafd, sensitief, creatief, intuïtief en talentvol, maar we zien hen ook vaak onderpresteren. Totdat een betere term zich voordoet noem ik hen in deze brochure ‘hoogsensitief/(hoog)begaafde kinderen’. [...]